|
Kirurgjia
Operimi i zorrės qorre
( operimi i apendiksit, Appendectomia ) |
Shumė e nderuara paciente, shumė i nderuar pacient, prindėr tė dashur,
Ėshtė vendosur dyshimi pėr ndezje (inflamacion) tė shtojcės krimbake (Appendix), pra Appendicitis, e cila nė popull njihet si zorra qorre.
Vendosja e diagnozės ėshtė jo e lehtė, pasi ankesat (si dhembje barku, mundim, vjellje, ethe etj ) janė tė ngjajshme me shumė sėmundje tjera tė hapėsirės sė barkut ( psh inflamacion i zorrėve,lukthit, inflamacion i vezoreve dhe organeve tjera gjenitale, inflamacion i veshkeve dhe rrugėve urinare etj).
Pasojat dhe rreziqet e sėmundjes
Ndezja (inflamacioni) akute ėshtė sėmundje qė duhet tė merret shumė seriozisht.
Rreziku kryesor ėshtė qė zorra qorre e inflamuar tė shpėrthej (Perforatio), pėrmbatja
me qelb e saj tė zbrazet nė hapėsirėn e barkut dhe me kėtė tė shkaktoj ndezje
( inflamacion) tė krejt hapėsirės sė barkut ( Peritonitis) ose deri te formimi i njė grumbulli
qelbi pėrreth zorrės qorre ( Abscess perityphlitica) me rrezik tė helmimit tė gjakut(Sepsis).
Teknika operative
Teknika operative e propozuar pėr ju-femijėn tuaj do tė shėnohet. Mbi pėrparėsit
dhe mangėsit e dy metodave, tė cilat realizohen nė anestezion tė pėrgjithshėm, ne do
tė ju informojmė me dėshirė gjatė bisedės informuese.
□ operacioni i hapur ( Laparotomia )
Pas njė prerje tė vogėl nė kuadrantin e poshtėm tė djathtė tė barkut do tė
identifikohet,preparohet, lidhet, prehet dhe largohet zorra qorre.
□ operacioni nėn pėrcjelljen e kamerės ( Laparoscopia )
Pėrmes njė prerje 1-2 cm nė regjionin e kėrthizės futet nė hapėsirėn e barkut njė
instrument optik (Laparoskop) me njė mini-kamer. Pėr tė pasur njė pamje tė mirė nė
hapėsirėn e barkut futet njė sasi e gazit tė dioksid karbonit pėrmes vrimės prė kamerė.
Pėrmes 2- 3 prerjeve tjera tė vogla futen instrumente tjera speciale ( psh kapėse, gėrshėr,
prerėse elektrike). Nėn pėrcjelljen e kamerės me pamje nė ekran prehet dhe largohet
zorra qorre dhe vendi i prerjes mbyllet sėrish.
Te tė dy teknikat mundet varėsisht si ėshtė inflamacioni i zorrės qorre te jete e nevojsme qė pėr disa ditė nė hapėsirėn e barkut tė vendoset gyp drenues (dren) pėr tė larguar sekretet qė mund tė grumbullohen nė hapėsirėn e barkut.
Edhe pse apendiksi nga jashtė mund tė duket pa ndryshime, mund tė rekomandohet largimi i tij.
Ndryshimet dhe zgjerimet e mundshme tė operacionit
Pasoja e paparashikuara tė sėmundjes ( psh ngjitjet e shumta, formimi i hapėsirave me qelb-absceseve), karakteristikat trupore, komplikacionet ( psh gjakderdhjet e mėdha ) apo sėmundjet tjera shoqėruese mund tė kėrkojnė zgjerimin e operacionit.
Nėse zorra qorre ėshtė e shpėrthyer (perforuar ) dhe ėshtė formuar absces ( grumbullim qelbi), qelbi pėrmes njė gypi (drainage) duhet tė nxjerret (drenohet) jashtė hapėsirės sė barkut. Nė raste tė tilla mund tė rekomandohet qė me largimin e apendiksit tė pritet deri sa inflamcioni tė qetėsohet me ndihmėn e antibiotikėve ( appendectomia nė interval).
Nėse gjatė operacionit konstatohet qė njė sėmundje tjetėr ėshtė shkaktar i ankesave mund tė jetė i domosdoshėm njė intervenim tjetėr.Ju lutemi tė jepni pėlqimin tuaj pėr ndryshime apo zgjerime tė intervenimit tė parapar kirurgjik qysh tash nė mėnyrė qė tė tė realizohen nė tė njėjtin anestezion tė pėrgjithshėm dhe pėr tė shmangur njė intervenim tė sėrishėm kirurgjik.
Komplikacionet dhe pasojat e mundshme tė operacionit
Operacioni i zorrės qorre ,apendiksit, ėshtė intervenim kirurgjik rutinor dhe nė shumicėn e rasteve kalon pa komplikime.
Vėshtirėsitė e operacionit paraqiten para se gjithash nėse tashmė kemi pasojat e sėmundjes si ngjitjet dhe inflamimimet e indeve perreth.Nė rastin mė tė pavolitshėm edhe pėrkundėr qasjes shumė tė kujdeshme nuk mund tė pėrjashtohen lėndimet gjatė ndarjes sė indeve tė inflamuara tė zorrės apo organeve fqinje.
Komplikimet tjera tė rėnda ( si psh inflamacioni i hapėsirės sė barkut, paraliza e zorrėve, mbyllja e zorrėve, humbjet e mėdha tė gjakut ) si pasoj e lėndimeve ose shpimet e organeve fqinje apo enėve tė gjakut nga instrumentet apo lėshimet e qepjeve (suturave, ligaturave ) janė tė rralla.
Kėto komplikacione si dhe mundėsia e formimit tė komunikimeve ndėrmjet zorrės dhe murit tė barkut (fistula sterkorale e jashtme apo e brendshme) mund tė bėjnė tė nevojshme njė operacion me hapje tė sėrishme tė barkut.
Lėndimet e lekurės apo indeve tjera nga elektrokauteri apo mjeti dezinfektues janė tė rralla; nė shumicėn a rasteve shėrohen vetvetiu.
Pasi qė kemi tė bėjmė me inde tė inflamuara, pengesat nė shėrimin e plagėsøtė cilat kėrkojn largimin e disa penjėve pėr tė arritur drenimin e qelbit nga plaga, janė relativisht tė shpeshta(5-10 %). Poashtu edhe nė hapėsirėn e barkut ėshtė i mundshėm qė pas operacioneve tė formohen abscese (grumbullim qelbi) tė cilat sipas mundėsisė drenohen jashtė pėrmes drenave. Mbi llojin dhe kohėzgjatjen e dhėnies sė antibiotikėve do tė vendosim sipas shkallės tuaj personale tė rrezikut pėr infeksion.
Nganjėher mund tė vij deri te hernie incizionale ( bruh nė vendin e prerjes ), e cila kėrkon tė mjekohet me operacion. Nėse ndodh hapja komplete e plagės operatore ėshtė i paevitueshėm reintervenimi kirurgjik. Nė shumė raste paraqitet njė ndjeshmėri mė e ulėt e lėkurės nė vendin e plagės operatore.
Ngjitjet ( adhezionet ) nė hapėsirėn e barkut munden shumė shpejt apo pas shumė viteve tė shkaktojn mbylljen (ngatėrrimin) e zorrėve (Ileus).
Te alergjitė apo mbindjeshmėrinė ( psh medikamente, dezinfektues , flaster etj) mund tė paraqiten ajtje (edema), kruarje, teshtitje, skuqje lekure, marramendje, vjellje apo reaksione tė ngjajshme. Komplikime tė rėnda nė organet mė rėndėsi jetėsore ( zemėr, qyrkullim gjaku, frymarrje, veshkė ) dhe dėmtime tė pėrhershme (psh insuficiencė e organeve, paraliza ) janė ekstrem tė rralla.
Si pas ēdo intervenimi kirurgjik mund tė formohen droēka gjaku nė venat e mėdha (Thromboza ) qė mund tė barten me rrymėn e gjakut dhe tė mbyllin ndonjė enė gjaku (Embolia).
Komplikime tjera tė mundshme anėsore
Edhe ėto masa pėrgatitore, shoqėruese apo pasuese nuk janė plotėsisht pa rrezik. Kėshtu psh mund tė paraqiten dėmtime lokale tė indeve pas infuzioneve apo injeksioneve ( abscese injektuese, nekroza, iritime lėndime apo inflamacione tė nervave dhe/ose venave.
Te dhėnie/aplikimi i transfuzionit tė gjakut ose komponenteve tė gjakut nuk mund tė pėrjashtohet me siguri absolute mundėsia e infeksionit psh shumė rrallė me Virus hepatiti ( inflamacion i mėlqisė) dhe ekstrem rrallė HIV (AIDS). Mirėpo behėt gjithēka qė rreziku eventual tė mbahet nė shkallėn mė tė ulėt tė mundshme.
____________________________________________________________________________________
Patjetėr mbani mend! Nėse nuk vendoset ndryshe nga mjeku!
Para operacionit
Operatori vendos nėse dhe kur duhet tė ndėrpriten medikamentet antikoagulante ( psh Marcumar, Aspirin ) nėn kontrollin e mjekut ordinues gjegjėsisht nėse duhet zavendėsuar me ndonjė medikament tjetėr.
Pas operacionit
Nėse shėrimi juaj do tė jetė aq i favorshėm ashtu qė ju pas disa orėve ose pak ditėve tė dilni nga spitali
do tė duhej qė kjo tė bėhej tė shoqėruar nga personi tjetėr, pasi nga medikamentet e anestezionit apo dhembjes reaksionet tuaj tė adaptimit ende janė tė kufizuara.
Ne do tė ju njoftojmė kur ju sėrish mund tė dilni aktivisht nė komunikacion apo kur ju mund tė punoni sėrish nė makina lėvizėse. Ju gjatė kėsaj kohe nuk duhet tė pini alkool dhe poashtu nuk duhet tė merrni vendime tė rėndėsishme.
Nėse keni temperatur tė ngritur ( mbi 38°C ), dhembje apo skuqje nė vendin e operacionit informoni menjėherė mjekun tuaj. Kjo vlen para posaēėrisht nėse dhembjet e barkut shoqėrohen me ankesa tė jashtėqitjes ( kapsllėk, barkqitje), edhe nėse kėto ankesa paraqiten disa ditė apo mė shumė pas operacionit.
|
